विशेष सखोल मतदार पुनरीक्षणादरम्यान तांत्रिक त्रुटी उघड; जन्मवर्षाच्या चुकीच्या नोंदीमुळे हजारो नव्हे, तर लाखो मतदारांच्या वयाबाबत संभ्रम
मुंबई | प्रतिनिधी- महाराष्ट्रातील मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणादरम्यान (SIR) मतदारांच्या वयासंदर्भात मोठी तांत्रिक त्रुटी समोर आली आहे. राज्यातील तब्बल **२ लाख ७० हजार ३१३ मतदारांच्या जन्मवर्षाची नोंद १९०० अशी झाल्यामुळे त्यांचे वय १०१ ते १५० वर्षांच्या दरम्यान असल्याचे दिसून आले.** या प्रकारामुळे मतदार यादीतील माहितीच्या अचूकतेबाबत प्रश्न उपस्थित झाले. अखेर निवडणूक यंत्रणेने तांत्रिक त्रुटी दुरुस्त केल्याचे वृत्त आहे.
नेमका घोळ काय होता?
महाराष्ट्रात २०२६ मध्ये मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाची प्रक्रिया सुरू असताना जुन्या मतदार यादीतील माहितीचे नव्या प्रणालीत रूपांतर करण्यात आले. या प्रक्रियेदरम्यान काही मतदारांच्या जन्मवर्षाची नोंद चुकीने १९०० अशी झाली. परिणामी, २०२६ हे वर्ष गृहीत धरून वयाची गणना केल्यावर संबंधित मतदारांचे वय १२६ वर्षे किंवा काही नोंदींमध्ये १०१ ते १५० वर्षांच्या दरम्यान दिसू लागले.
ही बाब केवळ एखाद्या मतदारापुरती मर्यादित नव्हती. राज्याच्या प्रारूप मतदार यादीत अशा प्रकारच्या **२,७०,३१३ नोंदी** आढळल्याने प्रकरणाचे गांभीर्य वाढले.
नाशिक जिल्ह्यात सर्वाधिक नोंदी
या तांत्रिक त्रुटीचा सर्वाधिक परिणाम नाशिक जिल्ह्यात दिसून आला. उपलब्ध वृत्तानुसार, राज्यातील चुकीच्या वयाच्या नोंदींपैकी सुमारे ८८ टक्के नोंदी नाशिक जिल्ह्यातील होत्या. कळवण, चांदवड आणि देवळाली या विधानसभा मतदारसंघांमध्ये अशा नोंदींचे प्रमाण विशेषतः अधिक असल्याचे समोर आले.
यामुळे मतदार यादी तयार करताना माहितीचे हस्तांतरण, संगणकीय प्रक्रिया आणि पडताळणी या टप्प्यांवर किती काटेकोरपणा आवश्यक आहे, याची पुन्हा जाणीव झाली.
तांत्रिक त्रुटी कशी झाली?
उपलब्ध वृत्तांनुसार, जुन्या मतदार यादीतील माहितीवर प्रक्रिया करताना संगणकीय प्रणालीमध्ये त्रुटी निर्माण झाली. त्यातून अनेक मतदारांच्या जन्मवर्षाची नोंद १९०० अशी झाली आणि वय चुकीचे मोजले गेले.
ही बाब मतदारांनी प्रत्यक्ष दिलेली जन्ममाहिती चुकीची होती, असे सिद्ध करत नाही. उलट, माहितीचे संगणकीय रूपांतर करताना झालेल्या चुकीमुळे नोंदींमध्ये विसंगती निर्माण झाल्याचे वृत्त आहे.
अखेर निवडणूक यंत्रणेकडून दुरुस्ती
या प्रकरणाची दखल घेत राज्याच्या मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने तांत्रिक त्रुटीचा पाठपुरावा केला. उपलब्ध वृत्तानुसार, ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ही त्रुटी दुरुस्त करण्यात आली. जुन्या मतदार यादीतील माहितीच्या आधारे संबंधित नोंदींची दुरुस्ती करण्यात आल्याने प्रभावित मतदारांना केवळ या विशिष्ट वयाच्या त्रुटीसाठी स्वतंत्रपणे नमुना ८ (Form 8) अर्ज करण्याची आवश्यकता नसल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
तथापि, मतदारांनी स्वतःच्या नोंदी प्रत्यक्ष तपासणे महत्त्वाचे आहे. दुरुस्ती झाली असल्याची माहिती आणि प्रत्येक व्यक्तीच्या मतदार नोंदीतील अंतिम स्थिती यांची खात्री अधिकृत मतदार सेवा पोर्टलवरून करावी.
मतदार यादीतील अचूकता महत्त्वाची का?
मतदार यादी ही निवडणूक प्रक्रियेचा पाया आहे. मतदाराचे नाव, वय, पत्ता आणि इतर तपशील अचूक असणे आवश्यक आहे. लाखो नोंदींमध्ये एकाच प्रकारची विसंगती आढळणे ही बाब माहिती व्यवस्थापनातील गुणवत्ता नियंत्रण आणि पडताळणीच्या प्रक्रियेवर लक्ष केंद्रित करण्याची गरज अधोरेखित करते.
विशेष सखोल पुनरीक्षणाचा उद्देश मतदार यादी अधिक अचूक करणे हा असतो. त्यामुळे अशा त्रुटी वेळेत शोधून दुरुस्त करणे, संबंधित नोंदींची पारदर्शक पडताळणी करणे आणि नागरिकांना योग्य माहिती उपलब्ध करून देणे आवश्यक ठरते.
मतदारांनी काय करावे?
– मतदार यादीत आपले नाव आणि वैयक्तिक तपशील तपासावेत.
– जन्मवर्ष किंवा वय चुकीचे दिसल्यास अधिकृत मतदार सेवा पोर्टलवर नोंद तपासावी.
– संबंधित त्रुटी अद्याप कायम असल्यास निवडणूक नोंदणी अधिकारी किंवा स्थानिक निवडणूक कार्यालयाशी संपर्क साधावा.
– दुरुस्तीची गरज असल्यास अधिकृत सूचनांनुसार आवश्यक अर्ज आणि पुरावे सादर करावेत.
महाराष्ट्रातील २.७० लाखांहून अधिक मतदारांच्या वयाच्या नोंदींमध्ये झालेली ही तांत्रिक चूक अखेर दुरुस्त करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. मात्र, या घटनेने मतदार यादीतील माहितीचे संगणकीय हस्तांतरण, अचूकता तपासणी आणि पारदर्शकता यांचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. लोकशाही प्रक्रियेवरील विश्वास कायम ठेवण्यासाठी मतदार नोंदी अचूक असणे आणि अशा त्रुटींची वेळेत दुरुस्ती होणे अत्यावश्यक आहे.
— जनशक्तीचा दबाव
दबाव जनशक्तीचा, निर्धार लोकशाहीच्या सन्मानाचा
🟧🟨🟩🟦🟪🟫⬛️⬜️🟥🟧🟨🟩🟦🟪🟫⬛️🟥
*🎤 जनशक्तीचा दबाव न्यूज..*
*➤ (RNI NO. MAHMAR/2014/59698)*
*➤ भारत सरकारमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर*
