देवरुखच्या साक्षीची फ्रान्समध्ये क्वांटम फिजिक्समध्ये भरारी; शाळेला ४० हजारांची देणगी देत जपली संस्कारांची श्रीमंती!..

Spread the love

स्ट्रासबर्ग विद्यापीठात कॉम्प्युटेशनल क्वांटम फिजिक्स विषयात पीएच.डी.; जागतिक स्तरावरील संशोधन क्षेत्रात उल्लेखनीय वाटचाल, पाध्ये इंग्रजी माध्यम शाळेच्या माजी विद्यार्थिनीच्या यशाचे सर्वत्र कौतुक…

देवरुख (प्रतिनिधी) : जिद्द, चिकाटी, कठोर परिश्रम आणि योग्य संस्कार यांच्या जोरावर ग्रामीण भागातील विद्यार्थीही जागतिक स्तरावर आपली वेगळी ओळख निर्माण करू शकतात, याचे प्रेरणादायी उदाहरण देवरुखमधील साक्षी वेलवणकर हिने घालून दिले आहे. कांगणेवाडीतील एका सामान्य कष्टकरी कुटुंबात जन्मलेल्या साक्षीने थेट फ्रान्समधील स्ट्रासबर्ग विद्यापीठापर्यंत मजल मारली असून, सध्या ती कॉम्प्युटेशनल क्वांटम फिजिक्स या अत्यंत आव्हानात्मक आणि आधुनिक वैज्ञानिक क्षेत्रात पीएच.डी.चे संशोधन करीत आहे. विशेष म्हणजे, परदेशात उच्च शिक्षण घेत असतानाही आपल्या शाळेशी असलेले नाते आणि सामाजिक बांधिलकी जपत तिने शाळेला तब्बल ४० हजार रुपयांची देणगी देऊन संस्कारांची श्रीमंतीही जपली आहे.

साक्षी ही पाध्ये इंग्रजी माध्यम शाळेची माजी विद्यार्थिनी. शाळेच्या नर्सरीपासून ज्युनिअर केजी आणि सीनियर केजीपर्यंतच्या पूर्वप्राथमिक शिक्षणापासूनच तिच्यातील वेगळेपण शिक्षकांच्या लक्षात आले होते. शांत, मितभाषी, अभ्यासू आणि विचारपूर्वक बोलणारी साक्षी नेहमीच अभ्यासात आघाडीवर असायची. सायकलवरून फिरणारी, सर्वांशी समजूतदारपणे वागणारी आणि शिक्षकांची आवडती विद्यार्थिनी म्हणून तिची शाळेत ओळख होती. ‘मला शास्त्रज्ञच व्हायचे आहे’ हे ध्येय तिने बालपणापासूनच उराशी बाळगले होते.

आपल्या ध्येयाच्या दिशेने वाटचाल करताना साक्षीने दहावीच्या परीक्षेत ९८ टक्के गुण मिळवले, तर बारावीमध्येही ९० टक्क्यांहून अधिक गुण संपादन केले. त्यानंतर पुण्यातील प्रतिष्ठित इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स एज्युकेशन अँड रिसर्च (IISER) या संस्थेत प्रवेश मिळवून तिने भौतिकशास्त्र विषयात पदवी आणि पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले. आता फ्रान्समधील स्ट्रासबर्ग विद्यापीठात कॉम्प्युटेशनल क्वांटम फिजिक्स या अत्याधुनिक संशोधन क्षेत्रात ती पीएच.डी. करीत आहे. ग्रामीण पार्श्वभूमीतून आंतरराष्ट्रीय संशोधन क्षेत्रापर्यंत पोहोचलेली तिची ही वाटचाल निश्चितच कौतुकास्पद आहे.

परदेशातील उच्च शिक्षणासोबत शाळेच्या ऋणाची जाणीव!

साक्षीच्या या यशस्वी वाटचालीतील आणखी एक प्रेरणादायी प्रसंग नुकताच घडला. ६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी साक्षी आपल्या शाळेचे तत्कालीन मार्गदर्शक आणि शिक्षक सदानंद भागवत यांची भेट घेण्यासाठी आली होती. दोन दिवसांपूर्वीच तिचा अचानक फोन आल्याने भेटीची उत्सुकता होती. प्रत्यक्ष भेटीत तिने फ्रान्समधील वास्तव्य, स्ट्रासबर्ग विद्यापीठातील संशोधन, संशोधन क्षेत्रातील सुविधा, शिष्यवृत्ती आणि क्वांटम फिजिक्समधील नव्या घडामोडींविषयी मनमोकळ्या गप्पा मारल्या. भारतीय परंपरेनुसार वाकून नमस्कार करून तिने आपल्या संस्कारांचेही दर्शन घडवले.

याच भेटीदरम्यान एक अनपेक्षित आणि भावनिक प्रसंग घडला. साक्षी आणि सदानंद भागवत यांचा नाश्ता सुरू असताना संस्थेतील कर्मचारी विलास यांनी साक्षी वेलवणकर नावाने संस्थेला ४० हजार रुपयांची देणगी प्राप्त झाल्याचे सांगितले. हे ऐकताच भागवत यांनी आश्चर्याने साक्षीकडे पाहून देणगीबाबत विचारणा केली. त्यावर साक्षीने आपण भेटायला येण्यापूर्वीच ही रक्कम संस्थेला दिल्याचे सांगितले.

सध्या परदेशात शिक्षण घेत असताना मिळणाऱ्या स्टायपेंडमधून स्वतःच्या गरजा भागवून काही पैसे साठवले होते आणि शाळेचे रौप्यमहोत्सवी वर्ष असल्याने ही देणगी दिल्याचे तिने सांगितले. स्वतःच्या शैक्षणिक वाटचालीत मोलाचा वाटा उचलणाऱ्या शाळेबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याची तिची ही कृती उपस्थितांना भावूक करणारी ठरली. स्वतःच्या प्रगतीसोबत संस्थेचे ऋणही विसरायचे नाही, हा विचार साक्षीच्या व्यक्तिमत्त्वातील मोठेपणा अधोरेखित करणारा आहे.

**यशाच्या शिखरावर पोहोचतानाही साधेपणा आणि संवेदनशीलता कायम!**

साक्षीच्या या प्रवासाचे वर्णन करताना सदानंद भागवत यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या. बालवयापासूनच अभ्यासात सातत्य, शांत स्वभाव, शिस्त आणि शास्त्रज्ञ होण्याचे स्वप्न उराशी बाळगणारी ही विद्यार्थिनी आज जागतिक स्तरावरील संशोधन क्षेत्रात वाटचाल करीत आहे, याचा मनस्वी आनंद असल्याचे त्यांनी सांगितले. मात्र तिच्या शैक्षणिक यशापेक्षाही स्वतःच्या मर्यादित आर्थिक परिस्थितीतून बचत करून शाळेला देणगी देण्याची तिची भावना अधिक समाधान देणारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

साक्षीला घडविण्यामध्ये तिच्या आई-वडिलांसह आजी-आजोबांचाही मोठा वाटा आहे. त्यांच्या संस्कारांमुळेच तिने यशाच्या उंच शिखराकडे वाटचाल करताना साधेपणा, नम्रता आणि संवेदनशीलता जपली आहे. तिच्या या उल्लेखनीय यशाबद्दल सदानंद भागवत यांनी साक्षीचे तसेच तिच्या संपूर्ण कुटुंबाचे मनःपूर्वक अभिनंदन केले.

‘साधी राहणी, उच्च विचारसरणी’ या उक्तीचे जिवंत उदाहरण असलेल्या साक्षीने आपल्या कर्तृत्वातून देवरुखच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवला आहे. विज्ञान क्षेत्रात मोठी भरारी घेत असतानाच आपल्या शाळेच्या ऋणाची जाणीव ठेवणारी तिची कृती नव्या पिढीसमोर आदर्श निर्माण करणारी आहे. साक्षीने भविष्यात संशोधन क्षेत्रात उत्तुंग यश संपादन करावे, विज्ञानासह मानवतेची मोठी सेवा तिच्या हातून घडावी, अशा सदिच्छा व्यक्त होत आहेत.

— सदानंद भागवत यांच्या ‘आमची लाडकी साक्षी…’ या भावपूर्ण लेखावर आधारित.