भारतरत्न लालकृष्ण अडवाणींचा शतकपूर्तीच्या दिशेने प्रेरणादायी प्रवास!..

संघर्ष, संघटन, राष्ट्रनिष्ठा आणि अविरत लोकसेवेचा गौरवशाली जीवनप्रवास; पंतप्रधान नरेंद्र मोदींकडून अडवाणीजींच्या कार्याचा भावपूर्ण गौरव..

*नवी दिल्ली :* भारतीय राजकारणाच्या इतिहासात आपल्या कर्तृत्वाचा, विचारांचा आणि संघटनकौशल्याचा अमिट ठसा उमटवणारे भारतरत्न लालकृष्ण अडवाणी हे भारतीय जनता पक्षाच्या जडणघडणीतील एक महत्त्वाचे शिल्पकार आहेत. आयुष्याची शंभराव्या वर्षाकडे वाटचाल करत असतानाही त्यांचा जीवनप्रवास आजच्या आणि पुढील पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. संघर्षातून उभे राहिलेले नेतृत्व, विचारांशी असलेली निष्ठा, संघटनात्मक बांधिलकी आणि राष्ट्रहिताला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याची भूमिका ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची ठळक वैशिष्ट्ये आहेत.

८ नोव्हेंबर रोजी लालकृष्ण अडवाणी यांनी वयाची ९९ वर्षे पूर्ण करून शंभराव्या वर्षात पदार्पण केले. या विशेष प्रसंगी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अडवाणीजींच्या प्रदीर्घ राजकीय, सामाजिक आणि राष्ट्रीय योगदानाचा गौरव करत त्यांच्या जीवनप्रवासातील अनेक महत्त्वपूर्ण आठवणींना उजाळा दिला.

*फाळणीच्या वेदनेतून नव्या आयुष्याची उभारणी…*

लालकृष्ण अडवाणी यांचा जन्म ८ नोव्हेंबर १९२७ रोजी सिंध प्रांतातील कराची येथे झाला. भारताच्या फाळणीच्या काळात तरुण वयातच त्यांना आपली जन्मभूमी सोडावी लागली. परिचयाचे जग, माणसे आणि आठवणी मागे ठेवून नव्याने आयुष्य उभारण्याचे मोठे आव्हान त्यांच्यासमोर होते. मात्र, कोणतीही कटुता मनात न ठेवता त्यांनी संघर्षाचा मार्ग स्वीकारला आणि भारतात आपल्या सार्वजनिक जीवनाची नवी सुरुवात केली.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या विचारांशी जोडले गेलेले अडवाणी यांनी प्रचारक म्हणून सार्वजनिक जीवनाला प्रारंभ केला. राजस्थानसह विविध भागांत संघटनात्मक काम करताना त्यांनी कार्यकर्त्यांशी मजबूत नाते निर्माण केले. याच काळात त्यांच्या नेतृत्वगुणांना आकार मिळाला आणि पुढील राजकीय वाटचालीचा पाया घातला गेला.

*जनसंघापासून भाजपपर्यंतच्या वाटचालीचे महत्त्वपूर्ण शिल्पकार..*

भारतीय जनसंघाच्या उभारणीपासून भारतीय जनता पक्षाच्या विस्तारापर्यंत अडवाणीजींचे योगदान अत्यंत महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांच्या विचारांचा वारसा पुढे नेत त्यांनी पक्षसंघटनेला बळकटी देण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न केले.

अटल बिहारी वाजपेयी आणि लालकृष्ण अडवाणी या दोन नेत्यांच्या नेतृत्वातून भारतीय राजकारणाला नवी दिशा मिळाली. वैचारिक मतभेद आणि राजकीय आव्हाने असतानाही परस्पर विश्वास, सहकार्य आणि संघटनात्मक बांधिलकी यांच्या आधारावर त्यांनी पक्षाची वाटचाल पुढे नेली.

भाजपचे अध्यक्ष म्हणून काम करताना त्यांनी पक्षाचा जनाधार वाढविण्यासाठी देशभर दौरे केले. कार्यकर्त्यांशी थेट संवाद साधला आणि पक्षाची विचारधारा सामान्य जनतेपर्यंत पोहोचविण्याचे काम केले. त्यांच्या नेतृत्वामुळे भाजप राष्ट्रीय राजकारणातील एक प्रभावी राजकीय शक्ती म्हणून पुढे आला.

आणीबाणीच्या काळात लोकशाहीच्या रक्षणासाठी संघर्ष..

१९७५ मध्ये देशावर आणीबाणी लागू झाल्यानंतर भारतीय लोकशाहीसमोर मोठे संकट निर्माण झाले. या काळात अडवाणीजींनी लोकशाही मूल्ये आणि घटनात्मक अधिकारांच्या संरक्षणासाठी संघर्ष केला. त्यांना तुरुंगवासही भोगावा लागला. मात्र, प्रतिकूल परिस्थितीतही त्यांनी आपल्या विचारांशी तडजोड केली नाही.

आणीबाणीचा अनुभव आणि त्या काळातील राजकीय घडामोडींचे प्रतिबिंब त्यांच्या लेखनातूनही उमटले आहे. लोकशाहीचे महत्त्व, अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य आणि घटनात्मक मूल्यांचे संरक्षण याबाबत त्यांची भूमिका नेहमीच ठाम राहिली.

सोमनाथ ते अयोध्या रथयात्रा : भारतीय राजकारणातील ऐतिहासिक पर्व..

लालकृष्ण अडवाणी यांच्या राजकीय जीवनातील सर्वाधिक चर्चिलेल्या घटनांपैकी एक म्हणजे १९९० मधील सोमनाथ ते अयोध्या रथयात्रा. या यात्रेमुळे देशाच्या राजकीय आणि सामाजिक वातावरणात मोठी चर्चा निर्माण झाली. भारतीय राजकारणाच्या प्रवाहावर या यात्रेचा दूरगामी परिणाम झाला.

या यात्रेने भाजपच्या राजकीय विस्ताराला महत्त्वपूर्ण चालना दिली. देशभरातील कार्यकर्ते आणि समर्थकांमध्ये संघटनात्मक ऊर्जा निर्माण झाली. या संपूर्ण प्रवासात नरेंद्र मोदी यांनीही सहभागी म्हणून काम केले होते. सोमनाथ येथून सुरू झालेल्या या यात्रेच्या आठवणी आजही त्यांच्या मनात विशेष स्थान राखून आहेत, असे पंतप्रधान मोदी यांनी नमूद केले.

संसदीय कारकीर्द आणि प्रशासकीय कामगिरी..

अडवाणीजींची संसदीय कारकीर्द १९७० मध्ये सुरू झाली. संसदेत त्यांनी विविध विषयांवर अभ्यासपूर्ण मते मांडली. लोकसभा आणि राज्यसभेतील कामकाजात त्यांनी प्रभावी सहभाग नोंदवला. विरोधी पक्षनेते म्हणून सरकारच्या धोरणांवर परखड भूमिका मांडतानाच संसदीय लोकशाहीची परंपरा जपण्याचा प्रयत्न केला.

१९७७ मध्ये जनता पक्षाचे सरकार सत्तेवर आल्यानंतर त्यांनी माहिती आणि प्रसारण मंत्री म्हणून जबाबदारी सांभाळली. पुढे देशाचे उपपंतप्रधान आणि केंद्रीय गृहमंत्री म्हणूनही त्यांनी काम केले. अंतर्गत सुरक्षा, दहशतवादविरोधी धोरणे आणि सुरक्षा यंत्रणांच्या बळकटीकरणासाठी त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

गांधीनगरशी जुळलेले जिव्हाळ्याचे नाते..

गुजरातमधील गांधीनगर हा अडवाणीजींच्या राजकीय प्रवासातील महत्त्वाचा मतदारसंघ ठरला. येथील जनतेने त्यांना वारंवार लोकसभेत पाठवून विश्वास व्यक्त केला. मतदारसंघातील प्रश्न, विकासकामे आणि जनतेशी असलेला संवाद यांना त्यांनी विशेष महत्त्व दिले.

नरेंद्र मोदी यांनीही गांधीनगरमधील मतदार म्हणून अडवाणीजींना मतदान करण्याची संधी मिळाल्याचा उल्लेख केला आहे. एका वरिष्ठ नेत्याने आपल्या मतदारसंघाशी कसे जिव्हाळ्याचे नाते जपावे, याचे उदाहरण अडवाणीजींच्या कार्यातून दिसते.

विचारांची स्पष्टता, अभ्यासू वृत्ती आणि साधेपणा..

अडवाणीजींच्या व्यक्तिमत्त्वातील सर्वांत महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची वैचारिक स्पष्टता. राजकीय विषयांचा सखोल अभ्यास, ऐतिहासिक घटनांचे विश्लेषण आणि संसदीय कामकाजातील बारकावे समजून घेण्याची त्यांची हातोटी उल्लेखनीय आहे.

ते उत्तम वाचक असून वृत्तपत्रे, पुस्तके आणि ऐतिहासिक साहित्य यांचे नियमित वाचन करतात. चित्रपट आणि नाटकांविषयीही त्यांना विशेष आवड आहे. ‘माय कंट्री माय लाइफ’ या आत्मचरित्रातून त्यांच्या जीवनातील अनेक महत्त्वपूर्ण घटनांचा आणि राजकीय अनुभवांचा परिचय होतो.

सिंधी संस्कृतीशी असलेली त्यांची नाळही कायम जोडलेली राहिली. सिंधी समाजाची परंपरा, संस्कृती आणि इतिहास जतन करण्यासाठी त्यांनी विशेष प्रयत्न केले.

कमला अडवाणींच्या सहकार्याचा मोलाचा वाटा..

लालकृष्ण अडवाणी यांच्या दीर्घ सार्वजनिक जीवनाचा उल्लेख करताना त्यांच्या पत्नी कमला अडवाणी यांचे योगदान विसरता येणार नाही. त्यांच्या संपूर्ण राजकीय आणि सामाजिक प्रवासात कमला अडवाणी यांनी त्यांना मोलाची साथ दिली. कुटुंबाचा आधार, सहकार्य आणि प्रेरणा यामुळे त्यांच्या सार्वजनिक जीवनातील वाटचाल अधिक बळकट झाली.

भारतरत्न पुरस्काराने राष्ट्रीय योगदानाचा गौरव…

भारतीय राजकारणातील प्रदीर्घ योगदान, संघटनात्मक कार्य आणि सार्वजनिक जीवनातील महत्त्वपूर्ण भूमिकेची दखल घेत केंद्र सरकारने २०२४ मध्ये लालकृष्ण अडवाणी यांना देशाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘भारतरत्न’ प्रदान केला. हा सन्मान त्यांच्या प्रदीर्घ सार्वजनिक जीवनाचा आणि राष्ट्रीय योगदानाचा गौरव ठरला.

शतकपूर्तीच्या उंबरठ्यावरही प्रेरणेचा अखंड स्रोत!

लालकृष्ण अडवाणी यांचा जीवनप्रवास हा केवळ एका राजकीय नेत्याचा प्रवास नाही, तर संघर्ष, संयम, विचारनिष्ठा, संघटनकौशल्य आणि राष्ट्रसेवेच्या ध्येयाचा प्रवास आहे. फाळणीच्या वेदनांपासून सुरू झालेली त्यांची वाटचाल भारतीय राजकारणाच्या सर्वोच्च स्तरापर्यंत पोहोचली. अनेक पिढ्यांतील कार्यकर्त्यांना त्यांनी दिशा दिली आणि राष्ट्रहिताला सर्वोच्च स्थान देणाऱ्या राजकीय विचारांचा वारसा पुढे नेला.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या भावना व्यक्त करताना म्हटले की, अडवाणीजींनी कार्यकर्त्यांच्या अनेक पिढ्या घडवल्या आणि ‘राष्ट्र प्रथम’ या तत्त्वावर पक्षाचा भक्कम पाया उभारला. शंभराव्या वर्षात पदार्पण करत असताना त्यांना उत्तम आरोग्य लाभावे आणि त्यांनी यापुढेही देशवासीयांना प्रेरणा देत राहावे, अशी प्रार्थना त्यांनी व्यक्त केली.

राजकारणात पदे अनेकांना मिळतात; मात्र विचारांचा वारसा निर्माण करणारे नेतृत्व दुर्मिळ असते. लालकृष्ण अडवाणी यांचा प्रदीर्घ जीवनप्रवास हा अशाच एका नेतृत्वाचा प्रेरणादायी इतिहास आहे.

🟧🟨🟩🟦🟪🟫⬛️⬜️🟥🟧🟨🟩🟦🟪🟫⬛️🟥

*🎤 जनशक्तीचा दबाव न्यूज..*
*➤ (RNI NO. MAHMAR/2014/59698)*
*➤ भारत सरकारमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर*